Recent heeft zich weer een casus omtrent het lidmaatschap van een algemeen bestuur en het dagelijks bestuur van een Omgevingsdienst, voorgedaan.

De exacte vraag was in hoeverre een wethouder van een gemeente die daar heeft besloten af te treden, zijn lidmaatschap in het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van een Omgevingsdienst behoudt.

Ik zal deze vraag hieronder bespreken en beantwoorden.

Wat is de juridische vorm van een Omgevingsdienst?

Een Omgevingsdienst is een gemeenschappelijke regeling (GR), opgericht door de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten alsmede door het college van Gedeputeerde Staten van de deelnemende provincie. Daarmee maakt dit een Omgevingsdienst een zogenaamde “collegeregeling”. We kennen ook nog vier andere vormen, namelijk de “raadsregeling”, de “burgemeestersregeling” of de “gemengde regeling”, maar die laat ik hier buiten beschouwing. Wat een Omgevingsdienst inhoudelijk doet, zal ook niet in dit artikel aan de orde komen.

De bestuursorganen

Een GR kent drie verplichte bestuursorganen , te weten:

  • een algemeen bestuur (AB);
  • een dagelijks bestuur (DB);
  • en een voorzitter.

In de GR zelf kun je vervolgens het aantal leden van het AB anders regelen. Zo kun je bijvoorbeeld opnemen dat het aantal leden onderling verschilt, leden meervoudig stemrecht hebben of het AB bij gekwalificeerde meerderheid besluit ten aanzien van specifiek aangegeven besluiten.Als deze laten we zeggen wethouder van een bepaalde gemeente lid is van een AB en tevens het DB van een Omgevingsdienst en hij treedt uit zijn functie, dan eindigt het lidmaatschap dus van rechtswege. Zowel van het AB alsmede dat van het DB.Wanneer eindigt nu een lidmaatschap van het AB en DB? Het lidmaatschap van het AB eindigt van rechtswege, zodra men ophoudt collegelid, zoals wethouder, te zijn van de deelnemende gemeente.Verder is het ook niet toegestaan dat de leden van het DB de meerderheid van het AB uitmaken. Laten we het voorbeeld AB van hierboven nog eens nemen. Dit AB kende acht leden. Dan mag het DB slechts maximaal uit vier leden bestaan, omdat bij vijf leden je al een meerderheid van acht hebt.

Het DB wordt dan gevormd uit deze door het AB benoemde voorzitter en twee of meer andere leden. Die leden moeten in beginsel afkomstig zijn van het AB en ook door het AB worden benoemd. Bovendien mogen deze andere leden niet afkomstig zijn uit één enkele gemeente. In de GR kun je echter ook bepalen dat leden van het DB van buiten het AB kunnen worden aangewezen. De kanttekening die hierbij geldt, is dat deze leden nooit de meerderheid van het DB mogen uitmaken. Bij een fictief DB van vier leden kunnen er dus enkel twee leden van buiten het DB zijn aangewezen.

Het AB stelt vervolgens de voorzitter uit zijn midden aan. Deze voorzitter is na zijn aanwijzing meteen ook voorzitter van het DB. Hetgeen verder in de GR is geregeld omtrent de aanwijzing van de voorzitter is eveneens van belang. Een GR kan bijvoorbeeld hebben bepaald dat deze voorzitter uit een bepaalde gemeente afkomstig moet zijn.

Het AB van de Omgevingsdienst, de collegeregeling, bestaat uit leden die per deelnemer door de colleges uit hun midden, de voorzitter inbegrepen, zijn aangewezen. Het college kan dus enkel een collegelid aanwijzen als lid van een AB. Stel, een Omgevingsdienst is opgericht door zeven gemeenten en de provincie, dan zijn er dus in beginsel acht AB-leden.

Het college is vervolgens aan zet om weer een afgevaardigde te sturen die lid wordt van het AB. Het AB kiest dan weer gezamenlijk een DB-lid. Dit verloopt weer op de wijze zoals hierboven omschreven. Het nieuwe AB-lid wordt daarmee dus niet automatisch lid van het DB, zoals wel eens wordt gedacht.

Conclusie

Een lid van het college van burgemeester en wethouders, die aftreedt, is van rechtswege ook geen AB-lid meer van een GR, meer concreet een Omgevingsdienst. Mocht hij tevens DB-lid zijn, dan is ook dit lidmaatschap van rechtswege beëindigd.

Informatie over dit blog of meer weten over dit onderwerp? Neem vrijblijvend contact met mij op!

 

[contact-form-7 404 "Not Found"]