Volmacht en machtiging – voor als je zelf even geen tijd hebt

Wat doe je als ondernemer als je zelf geen tijd hebt om een overeenkomst sluiten? Je ligt bijvoorbeeld ziek op bed of je hebt afspraken die je absoluut niet kunt afzeggen. Ik vertel je in dit blog de mogelijkheden en de juridische gevolgen daarvan.
Eerst leg ik je het verschil uit tussen rechtshandelingen (waarvoor volmacht gebruikt wordt) en ‘gewone’ ofwel feitelijke handelingen (waarvoor machtiging is aangewezen). Daarna ga ik aan de hand van een paar voorbeelden de belangrijkste regels rondom volmacht uitleggen. Lees je mee?

Verschil feitelijke handelingen met rechtshandelingen

Je hebt feitelijke handelingen, bijvoorbeeld: je rijdt in je auto naar je werk of je brengt je stem uit (dus het daadwerkelijk aankruisen van een stembiljet). Daarnaast heb je rechtshandelingen, bijvoorbeeld: je koopt een auto of huis. Wat is nu het verschil tussen beiden?

Het verschil is dat bij rechtshandelingen een rechtsgevolg tot stand komt. Je wordt eigenaar van de auto die je koopt, met alle gevolgen van dien.

Stel, ik machtig mijn vriend om mijn stem uit te brengen tijdens de verkiezingen, omdat ik ziek op bed lig, dan ontstaan voor mij geen rechten of verplichtingen. Want hij doet alleen de feitelijke handeling: het zetten van een kruisje op het stembiljet.
Maar als ik aan mijn vriend een volmacht verleen om voor mij een auto te kopen, dan word ik eigenaar van de auto en niet mijn vriend. Een volmacht heeft dus hier het gevolg dat ik rechtmatig eigenaar wordt van de auto. 

Een volmacht kan dus verstrekkende gevolgen hebben. Als je iemand een handeling laat verrichten in jouw naam dan treft het jou. Hoewel je niet zelf je handtekening onder een overeenkomst hebt gezet, is de overeenkomst toch tussen jou en de wederpartij tot stand gekomen. De gevolmachtigde, degene die jij een volmacht geeft, valt er dus tussenuit. Hem raakt de rechtshandeling niet maar is enkel de boodschapper, het doorgeefluik. Omdat volmacht verstrekkende gevolgen kan hebben, ga ik je vertellen waar je rekening mee moet houden.

Regels waar je rekening mee moet houden

  1. Belangrijk is dat de gevolmachtigde bij de wederpartij moet aangeven dat hij namens jou handelt. Doet hij of zij dit niet op tijd. Dan is hij zelf door de handeling aan de wederpartij verbonden.
  2. De gevolmachtigde hoeft niet met de volmacht in te stemmen om ervoor te zorgen dat de volmacht geldig is. Het is een eenzijdige handeling.
  3. Een volmacht kan geldig zijn voor een bepaald geval, maar kan ook algemener zijn. Je kunt bijvoorbeeld een volmacht verlenen voor het sluiten van alle overeenkomsten, alle overeenkomsten met een plafond (bv. tot 10.000 euro) of voor één bepaalde overeenkomst.
  4. Een volmacht kan zowel schriftelijk als stilzwijgend worden verleend. Stilzwijgend betekent dat de volmacht ook kan blijken uit het handelen van de volmachtgever. Wanneer ik Kim een opdracht geef, mag Kim er in bepaalde gevallen van uitgaan dat de opdracht aan haar ook inhoudt dat ze de daarvoor benodigde rechtshandelingen mag verrichten.
  5. Iemand die zelf onbekwaam is tot het verrichten van een rechtshandeling, mag nog wel rechtshandelingen verrichten voor een ander.

Stel, ik sta onder curatele en Kim verleent mij een volmacht. Dan kan ik die handelingen wel rechtsgeldig verrichten, omdat de rechtsgevolgen voor Kim zijn en niet voor mijzelf.

Omgekeerd. Als Kim zelf onder curatele staat, is de handeling die ik namens haar verricht ongeldig. Kim is namelijk zelf niet bekwaam en kan mij daardoor ook geen volmacht verlenen. Kortom de volmachtverlener moet zelf ook bekwaam zijn voor de rechtshandeling.

  1. Wanneer je een volmacht verleend aan meerdere personen, dan is ieder van hen zelfstandig bevoegd om te handelen en hebben ze geen toestemming van elkaar nodig, tenzij dit specifiek in de volmacht is aangegeven.
  2. Je kunt een handeling bekrachtigen.

Als een van je werknemer een rechtshandeling heeft verricht, terwijl je geen volmacht hebt verleend of niet voor die bepaalde rechtshandeling, maar je bent het er wel mee eens, dan kun je de handeling bekrachtigen (achteraf goedkeuren).

Een volmacht kan op vier manieren eindigen

Door de dood, onder curatelestelling, faillissement of schuldsanering van de volmachtgever of de gevolmachtigde. En door herroeping van de volmachtgever of opzegging van de gevolmachtigde.

De gevolmachtigde mag nog tot één jaar na de dood of ondercuratelestelling van de volmachtgever noodzakelijke handelingen treffen voor het beheer van de onderneming.

Wordt ondanks de dood van de volmachtgever krachtens de volmacht een geldige rechtshandeling verricht, dan worden de erfgenamen van de volmachtgever en de wederpartij gebonden alsof de handeling bij het leven van de volmachtgever was verricht.

Dit zijn slechts de belangrijkste regels. Zoals altijd in het recht zijn er uitzonderingen op de hoofdregels. Daarom adviseer ik om in specifieke situaties of bij twijfel altijd contact op te nemen met een jurist!

Heb jij voor een efficiëntere bedrijfsvoering volmachten of machtigingen verleend? Wees je bewust van wat het betekent voor jou als (aansprakelijke) ondernemer!